هدف این دوره آموزشی آشنایی و تسلط دانش آموزان بر روی سوالات امتحانی فصل اول فیزیک دهم است ، در این دوره آموزشی مطالب زیر رو قراره یاد بگیرید.
برای تحلیل پدیده هایی که اطرافمون هست همیشه در فیزیک ساده سازی هایی به جهت تحلیل ساده تر انجام میشه ، بصورت مثال اگه بخواهیم حرکت یک توپ در فضا رو بررسی کنیم باید وزن توپ ، نیروی مقاومت هوا ، گردش توپ به دور خود و … رو بررسی کنیم اما برای ساده سازی کل توپ را یک نقطه در حال حرکت در نظر می گیریم به این نوع از ساده سازی هایی که برای ساده تر شدن تحلیل های فیزیکی انجام می دهیم ، مدل سازی می گویند.
یکی از مهم ترین نکات و موضوعات این فصله که میشه گفت توی همه فصل های دیگه کتاب از این مفهوم استفاده میشه ، پس بریم با همدیگه مروری روی مفاهیم تبدیل واحدها داشته باشیم. قبل از هرچیزی باید پیشوندهای مهم فیزیک رو بخوبی حفظ کنید که خلاصه ای از این پیشوندها رو تو جدول زیر می تونید ببینید.
پیکو P | نانو n | میکرو μ | میلی m | سانتی C | دسی d | نماد پیشوند |
۱۰-۱۲ | ۱۰-۹ | ۱۰-۶ | ۱۰-۳ | ۱۰-۲ | ۱۰-۱ | ضریب |
ترا | گیگا | مگا | کیلو | هکتو | دکا | نماد پیشوند |
۱۰۱۲ | ۱۰۹ | ۱۰۶ | ۱۰۳ | ۱۰۲ | ۱۰۱ | ضریب |
تکنیک ویژه لپ کلام رو در تبدیل واحد حتما با دقت بخونید. این تکنیک به سه قسمت تقسیم میشه
برای آشنا شدن با این سه تکنیک به پایین همین صفحه رفته و از لیست درسنامه ها ، درسنامه دوم ، درسنامه سوم و درسنامه چهارم این بخش رو با دقت نگاه کنید.
این روش شبیه روش استوکیومتری تو شیمی هستش و حذف پیشوندها به کمک کسرهای متوالی انجام میشه ، تو این روش باید دقت کنید که صورت هر کسر باید با مخرج کسر کناری خودش حذف بشه و همین روند تا انتها ادامه پیدا کنه تا اینکه به پیشوند مطلوب سوال برسیم. تو این دست از سوالات معمولا یکاهای اصیل و قدیمی ایرانی مثل خروار ، مثقال ، من تبریز ، نخود ، گندم و … استفاده میشه .
۱ مثقال = 24 نخود = 96 گندم | ۱ من تبریز = 40 سیر = 640 مثقال | ۱ خروار = 100 من تبریز |
حل یک نمونه مثال از روش زنجیره ای :
هر خروار چند گندم است؟ برای پاسخ به این سوال باید به صورت زنجیروار بین یکاها ارتباط برقرار کنیم به این شکل که اول رابطه بین خروار و من تبریز رو مینویسیم ۱ خروار بالا و من تبریز پایین کسر و بعد رابطه بین من تبریز و مثقال رو مینویسیم و سر آخر بین مثقال و گندم رابطه ایجاد میکنیم . خب! برای اینکه درک بهتری داشته باشین به تصویر زیر خوب دقت کنید.
خواندن اعدادی مثل ۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۶. و یا مثلا ۱۲۳۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ کمی مشکل است و احتمال داره که موقع خوندن اینگونه اعداد تعداد صفرها رو نتونیم به درستی بشمریم ، برای رفع این مشکل کلیه اعداد رو به یک شکل استاندارد می نویسند که به این روش ، نماد گذاری علمی گفته می شه . خب حالا این روش به چه صورته و نمادگذاری علمی چجوری انجام میشه . تو این روش کلیه اعداد رو به صورت ممیزی و با ضریب در پایه ۱۰ می نویسند و همیشه همیشه همیشه ممیز در این مدل از نوشتن باید بین رقم اول و دوم باشه ، بصورت مثال اگه بخواهیم عدد ۵۷۹۰۰۰۰ رو به صورت نماد علمی بنویسیم ممیز باید بین رقم ۵ و ۷ باشه یعنی همیشه بین اولین رقم و دومین رقم باید ممیزقرار بگیره تا اینجا رقم ما به شکل ۵.۷۹ در میاد بعد از اون باید دقت کنیم که ما به اندازه ۶ رقم عددمون رو کوچیک کردیم به همین علت باید عدد ۵.۷۹ رو در عدد ۱۰۶ ضرب کنیم. ۵۷۹۰۰۰۰=۵.۷۹×۱۰۶
در اندازه گیری کمیت های فیزیکی مثل طول ، جرم ، وزن و … قطعیت وجود نداره و همیشه مقداری خطا در این وسط وجود داره ، اینکه چقدر نتیجه گزارش شده دقیق باشه به سه تا عامل بستگی داره ۱- دقت وسیله اندازه گیری ۲- مهارت شخص آزمایش گر ۳- تعداد دفعات اندازه گیری
دقت اندازه گیری در وسیله های دیجیتالی برابر یک واحد از آخرین رقمی است که آن ابزار می خواند. بصورت مثال اگه یک دماسنج دیجیتالی دمای هوا رو ۳۲.۵ نمایش بده دقت این وسیله دیجیتالی ۱. است یعنی آخرین رقم رو تبدیل به یک می کنیم و اگه مثلا دمای هوا رو بصورت مثال ۳۲.۵۷ نمایش بده در این صورت دقت وسیله دیجیتالی ما ۰۱. است یعنی آخرین رقم رو تبدیل به ۱ میکنیم.
به نسبت جرم جسم به حجم جسم چگالی می گویند
تو درسنامه های مربوط به چگالی با فرمول چگالی مخلوط ، محاسبه حجم حفره و مسائل ترکیبی چگالی آشنا می شوید. برای مشاهده درسنامه های رایگان مربوط به چگالی به پایین همین صفحه مراجعه کنید.